De Nederlandse overheid heeft snel ingegrepen in de kredietcrisis en met enige vertraging in de economische crisis. Als het gaat om de ecologische crises, de klimaatcrisis in het bijzonder, dan laten Nederland en Limburg het vooral bij mooie woorden. Een aansprekende groene agenda ontbreekt juist daar waar een enorme inhaalslag nodig is! Hard nodig, omdat de gevolgen van de klimaatcrisis voor de economie, maar niet voor de economie alleen, veel ernstiger ingeschat moeten worden dan de gevolgen van de huidige kredietcrisis. Hoe klein ons land in oppervlakte en in inwoneraantal ook is, Nederland kan en mag zich niet onttrekken aan zijn te rechtvaardigen bijdrage in de bestrijding van de klimaatcrisis.

De opstelling van een ecologische versnellingsagenda is daarom een absolute prioriteit, ook in Limburg. Deze kan op tal van punten verbonden worden met de economische versnellingsagenda en met maatregelen om de economische terugslag als gevolg van de kredietcrisis te boven te komen. Belangrijke thema’s die in zo’n ecologische versnellingagenda thuis horen, zijn onder meer schoon openbaar vervoer en elektrische automobiliteit, terugdringing van de veehouderij ten gunste van de land- en tuinbouw, natuurontwikkeling, duurzame nieuwbouw en renovatie, en zon- en windenergie.

Sinds enkele jaren maakt de Provincie Limburg werk van een zogenaamde economische versnellingsagenda. Een verstandige reactie op de kwetsbaarheid van de Limburgse economie die gekenmerkt wordt door een ruime aanwezigheid van traditionele maakindustrie die zich in een open economie niet of moeizaam kan handhaven. Ook een verstandig antwoord op de krimp van de Limburgse (beroeps)bevolking met ongeveer 30%. Het is daarom goed dat Limburg vooral inzet op de ontwikkeling van enkele innovatieve sectoren.
De kredietcrisis en de daaruit volgende economische terugslag maakt de aanwezigheid van een economische versnellingsagenda nog zinvoller. Naast maatregelen op de korte termijn, zoals versnelde opdrachtverleningen vanuit de overheid aan de bouwnijverheid, moet de economische politiek in Limburg georiënteerd blijven op de economische ontwikkeling op de lange termijn.

In de lijn van de Green New Deal ligt het voor de hand dat de economische versnellingsagenda vanaf nu vergezeld gaat van een ecologische versnellingsagenda. Niet voor niets wordt in een aantal landen met nu in de voorste linie de Verenigde Staten onder leiding van Obama die de noodzaak van klimaatpolitiek inziet, de aanpak van de economische terugval gekoppeld aan een innovatieve duurzaamheidpolitiek onder de benaming van een Green New Deal. Ook de Europese Commissie bepleit een Europees Economisch Herstelplan dat een antwoord geeft op de klimaatverandering. In ons land zijn onder meer FNV en Natuur en Milieu pleitbezorgers van een Green New Deal. Terecht, want de wereldbevolking wordt nu niet alleen plotseling met een stagnatie in economische ontwikkeling geconfronteerd maar al veel langer met een klimaatverandering en een te hoge CO2-, NO2- en methaanuitstoot. Zonder actief ingrijpen van de overheden gaat dit in toenemende mate problemen opleveren met de waterhuishouding, energievoorziening en voedselvoorziening.

De prestaties van Nederland op het terrein van de ecologische doelstellingen, waarvan de klimaatdoelstellingen deel uitmaken zijn ver onder de maat. Nederland zakt in tal van internationale ranglijsten van ecologische prestaties. Nederland is in Europees perspectief gedegradeerd van koploper naar middenmoter. De ecologische voetafdruk is te hoog blijkens het beslag dat het Nederlandse verbruik legt op de mondiale natuurlijke hulpbronnen, de ver boven het wereldgemiddelde liggende CO2 -uitstoot, de vleesproductie en -consumptie die een groot beslag legt op de mondiale landbouwopbrengst en een aanslag pleegt op de tropische regenwouden. In Nederland resteert nog maar 15% van de oorspronkelijke biodiversiteit. De aanleg van de ecologische hoofdstructuur waarin natuurgebieden aaneengeschakeld worden stagneert, ook in Limburg.

Het beleid of beter gezegd het gebrek aan beleid van het huidige kabinet en de andere overheden zal er toe leiden dat de milieudoelstellingen voor 2020 buiten bereik komen te liggen. Weliswaar heeft ook Limburg milieudoelen geformuleerd en maatregelen getroffen maar het zijn losse beleidsdoelen vanuit ambities die gematigd worden om de kortetermijnbelangen van agrarische en industriële ondernemingen vooral niet te schaden.

Hoe bevrijden we Limburg van een ecologisch minimalisme dat Europese en nationale milieuwet- en regelgeving misprijst en slechts schoorvoetend wil uitvoeren? Hoe vormen we daarentegen een provincie die ecologisch voorop durft te lopen? Kan Limburg model staan voor de verbinding van ecologie en economie waaraan elke regio in de toekomst moet geloven? Welke prioriteiten moet Limburg stellen in het formuleren van de ecologische versnellingsagenda?

Wij roepen een ieder op die op duurzame wijze met onze planeet wil omgaan, ons voorstellen te doen voor de opstelling van een Limburgse ecologische versnellingsagenda. Daartoe is op ons initiatief een website geopend: www.limburgduurzaam.nl Het hoeft niet alleen te gaan om nieuwe voorstellen maar ook om reeds gedane voorstellen, die al lang op uitvoering wachten, en waarin nu tempo gemaakt moet en kan worden.


Margriet van Tulder,
Kees Schröer,
vertegenwoordigers voor GroenLinks in het Limburgs Parlement.